شمس الدين حافظ
617
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
533 - « عهد ياد » ديدم به خوابِ دوش كه ماهى برآمدى * كز عكسِ روى او شب هجران سرآمدى تعبير چيست ؟ يار سفر كرده مىرسد * اى كاج هرچه زودتر از در درآمدى ذكرش به خير ، ساقىِ فرخنده فالِ من * كز دَر مُدام با قدح و ساغر آمدى خوش بودى ار به خواب بديدى ديارِ خويش * تا يادِ صحبتش سوىِ ما رهبر آمدى فيضِ ازل به زور و زر ار آمدى به دست * آبِ خِضَر نصيبهء اسكندر آمدى آن عهد ياد باد كه از بام و دَر مرا * هر دم پيامِ يار و خطِ دلبر آمدى كى يافتى رقيبِ تو چندين مجالِ ظلم * مظلومى ار شبى به دَرِ داور آمدى خامانِ ره نرفته ، چه دانند ، ذوقِ عشق ؟ * دريادلى بجوى ، دليرى سرآمدى آن كو ترا به سنگدلى كرد رهنمون * اى كاشكى كه پاش به سنگى برآمدى گر ديگرى به شيوهء حافظ زدى رَقم * مقبولِ طبعِ شاهِ هنرپرور آمدى * توضيحات : ماهى ( ماه ) برآمدى ( طلوع كرد ) عكس روى ( پرتو انعكاس چهرهء او ) شب هجران ( شب فراق ) سرآمدى ( پايان يافت ) تعبير ( تفسير - تأويل ) كاج ( كاش ) ذكرش به خير ( يادش گرامى باد ) مدام ( هميشه ) آمدى ( ماضى استمرارى - مىآمد ) رهبر ( راهنما ) معنى بيت ( 5 ) ( اگر لطف و محبت خداوندى با زور و طلا ميسر مىشد ، مسلما آب زندگانى نصيب اسكندر مىشد ) خط دلبر ( مكاتبه - نامه ) كى ( چه موقع ) رقيب ( دشمن ) مجال ظلم ( فرصت ستم ) در داور ( به درگاه خداوند ) معنى بيت ( 8 ) ( ناپختگان سرزمين طلب و عشق ، از عاشقى خبر ندارند پس چگونه مىتوانند ذوق عشق را بفهمند ، پس براى مصاحب عشق عاشقى كامل و ماهر و دلير بخواه كه مرد ميدان باشد ) پاش به سنگى برآمدى ( گرفتار رنجها و ستمهاى عشق مىشد ) معنى بيت ( 10 ) ( اگر كس ديگر به شيوهء حافظ سخن سرود ، سخنانش مقبول طبع شاه هنرپرور واقع مىشد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 1 و 2 و 3 به ترتيب فرمايد : ( ديشب در خواب ديدم كه ماهى طلوع كرد ، چنان ماه درخشانى بود كه از عكس رويش شب فراق و دورى به انتها رسيد ) ( تفسير آن اين است كه : يار سفر كرده ، مىرسد اى كاش هرچه زودتر از در وارد مىشد و معطل نمىكرد ) ( ساقى نيكوفال و خوشبخت من يادش به نيكى باد كه همواره جام و ساغر بر كف مىآمد ) اين سه بيت تعبير و تفسير نيت شماست . 2 - زمان هجران و نگرانى و پريشانى و رنج سپرى گرديد و آنچه در فكر و انديشهاش بوديد و مدتها به دنبال آن تلاش مىكرديد به زودى به دست خواهيد آورد به شرط آنكه احتياط و حوصله را از دست ندهيد . 3 - كبوتر اقبال بر بام خانهء شما نشست و به زودى به مراد خود خواهيد رسيد پس شكر خداى را بجاى آوريد و نذر خود را ادا كنيد . 4 - سفر كردهء شما كارهايش سروسامان گرفت و به خوشى و خرسندى در كمال سلامت مىآيد و خبرهاى خوش و عالى به همراه دارد . 5 - خريدوفروش هردو سودآور است ، ازدواج عملى مىگردد ، طلاق نيز به آشتى مىانجامد و فرزندان موفق مىشوند ، بيمار دورهء نقاهت را طى مىكند ، شغل مناسبى به شما پيشنهاد مىگردد ، سفر سياحتى و زيارتى در پيش است . 6 - با توجه به بيتهاى غزل روحيه جنابعالى چنين است : همسرى سختگير ولى فداكار و كمكدهنده و عاشق موسيقى با روحيه و بانمك داريد يا خواهيد داشت شما در دوستى و همسرى ، صادق هستيد ولى امان از اينكه كسى به شما تعدى كند ، آنوقت در كينهتوزى رقيب نخواهيد داشت يعنى گاهى مانند موم نرم ولى در برابر امور ناموفق مانند سنگ خارا مىباشيد ولى در هر صورت كسى كه با شما باشد احساس آرامش و اطمينان مىكند و موفق است .